Maritiem programma      Over ons      Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed     Contact      Colofon     English version             e-magazine edities
e-magazine home > introductie kennis overdracht

Introductie kennisoverdracht

Dit is alweer het derde E-Magazine van het Maritiem Programma. Gestaag groeit het aantal lezers van ons magazine. Het tweede magazine werd maar liefst 8000 keer bekeken! Daarvan was het merendeel afkomstig uit Nederland (83%). Dat is niet gek want het programma richt zich vooral op het beheer van het maritiem erfgoed in Nederland. Een uitzondering is het deelprogramma beheer van scheepswrakken in Nederlands eigendom, waar de WIC, VOC en Admiraliteitsschepen onder vallen.


Duikopleiding Noorwegen

Het eerste E-Magazine ging over de verschillende buitenlandse projecten die door het Maritiem Programma geïnitieerd of (deels) gefinancierd zijn. Het tweede E-magazine gaf een inkijkje waar binnen Nederland activiteiten worden ontplooid voor de ontwikkeling van beleid, beheer- en onderzoek van het maritiem erfgoed. In deze derde uitgave richten we ons op een specifiek thema: kennisoverdracht.

Opleiden, trainen en uitwisselen
Je kunt dit thema heel breed opvatten, maar in dit magazine richten we ons vooral op de verschillende opleidingen, trainingen en uitwisselingsprogramma’s. Deze zijn gericht op het trainen van groepen en individuen werkzaam in de maritieme en onderwaterarcheologie en in het beleid en beheer van dit onderwatererfgoed.

Het archeologisch krachtenveld is immers de afgelopen jaren drastisch veranderd. Ten eerste is de wetgeving aangepast (Verdrag van Malta: verstoorder betaalt, onderzoek verplicht). Daar waar vroeger het Rijk vaak de initiatiefnemer en uitvoerder was van werkzaamheden in de maritieme en onderwaterarcheologie, is zij nu zeker niet de enige meer! Ten tweede is sprake van een verschuiving van verantwoordelijkheden binnen de overheid. Door de decentralisatie van het beheer zijn voor heel Nederland, exclusief het grootste deel van de Noordzee, de gemeenten als eerste aan zet. Dat is een enorme uitbreiding op de gemeentelijke verantwoordelijkheid.

Inspraak
Daarnaast vragen burgers om steeds meer inspraak in besluitvorming omtrent het cultureel erfgoed. Immers, het erfgoed is van ons allemaal, waarom zouden we daar dan niet ook allemaal wat over te zeggen mogen hebben?

Dit is de kern van de ‘Kaderconventie van de Raad van Europa over de bijdrage van cultureel erfgoed aan de samenleving’ ofwel de ‘Faro Conventie’ die in 2005 in Portugal is opgesteld. De belangrijkste punten hierin zijn de waarde die aan het cultureel erfgoed gesteld wordt als middel om een betere kwaliteit van leven voor iedereen in de samenleving te verkrijgen, en dat iedereen het recht heeft om deel te nemen aan het cultureel erfgoed. Dit recht stond ook al vermeld in de Rechten van de Mens uit 1956, maar wordt hier verder uitgewerkt.

Actieve participatie
Het interessante is dat door toenemende kennis en bewustzijn, participatie groter wordt. Passieve participatie verandert in actieve participatie. Hierbij ligt het initiatief niet meer als vanzelfsprekend bij de overheid of professionele erfgoed managers en archeologen, maar bij bijvoorbeeld lokale bewoners. Zij willen graag een deel van hun eigen erfgoed beschermd zien en zullen zich daar actief voor inzetten. Het is aan de professionals om deze initiatieven te ondersteunen en om daarin een meer begeleidende rol aan te nemen. Hierin kan de professional participeren door kennis te leveren, over te dragen, maar ook door het ‘speelveld’ aan te geven waarin geopereerd kan worden of de leiding te nemen in discussies rondom ethische kwesties zoals het ongeoorloofd weghalen van objecten en de verkoop van goederen uit scheepswrakken.

Rol maritiem programma
Dit vergt vervolgens een specifieke rol voor de rijksoverheid en daarbinnen voor het maritiem programma. Het is van belang dat alle stakeholders over voldoende informatie en kennis kunnen beschikken. Als Maritiem Programma willen we dan ook breed toegang bieden tot noodzakelijke kennisproducten en uitwisseling mogelijk maken, met als uitgangspunt dat wij bij het ontwikkelen van het beheer, beleid en onderzoek van het maritiem erfgoed willen samenwerken met anderen.

De focus van het programma zal gezien de belangrijke rol van deze groepen in beleid, beheer en onderzoek, komen te liggen bij de volgende stakeholdergroepen: gemeenten en provincies, markt, publiek, sportduikers, amateurarcheologen, studenten archeologie en collega’s in partnerlanden (Gemeenschappelijk Cultureel Erfgoed). In dit E-magazine komen verschillende initiatieven van kennis- en opleidingsprojecten aan bod.

Bij de ontwikkeling van onze producten streven wij naar maatwerk. Mist u iets? Heeft u dringende behoefte aan informatie over een maritiem onderwerp? Meld het ons.

auteur: Martijn Manders

 

Maritiem programma e-magazine, jaargang 2, nr. 3 juni 2014