Maritiem programma      Over ons      Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed     Contact      Colofon     English version             e-magazine edities
e-magazine home > opleiding studenten

Opleiding studenten

Maritieme - en onderwaterarcheologie voor studenten

Het Maritiem Programma vindt het belangrijk om een bijdrage te leveren aan het opleiden van jonge archeologen. Het is een essentiële schakel voor toekomstig maritiem en onderwater cultureel erfgoed beheer. Immers, hiermee wordt in een vroegtijdig stadium kennis en draagvlak gecreëerd bij toekomstige stads-, contract- en universitair archeologen. Al enige jaren worden aan verschillende universiteiten en hogescholen in Nederland lessen en  modules aangeboden met als onderwerp de maritieme en/of onderwater archeologie. Vaak zijn deze ingebed in een bredere archeologische opleiding.

Universiteiten
Een volledige Master kan – in tegenstelling tot het buitenland - nog altijd niet gevolgd worden. Wel heeft de Universiteit van Groningen een (deeltijd) Professor in de maritieme archeologie. Studenten kunnen een specialisatie maritieme archeologie in hun Master doen maar niet afstuderen als maritiem archeoloog. Voor de onderwaterarcheologie is het nog lastiger. Studenten die dit willen doen, zijn aangewezen op opleidingen in het buitenland zoals die aan de Zuid-Deense Universiteit in Esbjerg of de Universiteit van Southampton.

Dat een volledige opleiding tot maritiem en onderwaterarcheoloog in Nederland  ontbreekt, samen met de zware opleidingseisen voor het duiken die aan beroepsduikers – en dus ook archeologen – wordt gesteld om in Nederland te werken, zijn niet bevorderlijk voor de toename van het aantal onderwaterarcheologen. Dit probleem wordt in de archeologische wereld alom erkend, maar een oplossing hiervoor is er nog niet. Al met al zijn er voor studenten echter wel verschillende mogelijkheden om met de maritieme en onderwater archeologie aan de gang te gaan.

Lezingen en (gast)colleges
Vanuit het Programma worden regelmatig lezingen gegeven voor collegereeksen van andere hogescholen en universiteiten. Dit zijn colleges in de bachelors en mastervakken in de maritieme archeologie aan de Universiteit van Groningen, de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit van Utrecht en de Universiteit van Leiden. Doordat de vakken geïntegreerd zijn in andere opleidingen komt een groot aantal studenten in aanraking met de facetten van de maritieme en onderwaterarcheologie en erfgoedbeheer.

Hogeschool
Daarnaast heeft het programma extra bemoeienis met de opleiding aan de Saxion Hogeschool in Deventer waar naast gastcolleges ook een hele reeks ‘waterbodems’ (sinds 2008) wordt georganiseerd. Hetzelfde gebeurt ook aan de universiteit van Leiden waar een internationale master ‘Maritime Archaeology’ (sinds 2010) wordt gegeven.

Stage
Naast deze opleidingen aan de verschillende universiteiten wordt de studenten ook de mogelijkheid geboden om stage te lopen. Wij bemiddelen tussen studenten en organisaties in binnen- en buitenland, maar bieden daarnaast ook mogelijkheden om binnen het Programma stage te lopen. Tientallen studenten hebben dat inmiddels gedaan. De stages kunnen intern zijn, of vanuit een andere locatie worden uitgevoerd.

Fieldschool
Ook is er al enige jaren de mogelijkheid om een scheepsopgraving mee te maken bij de International Fieldschool for Maritime Archaeology Flevoland (IFMAF). Dit is een samenwerking tussen de provincie Flevoland, de Universiteit van Groningen (RUG) en de RCE. Het MP ondersteunt dit financieel. Het staat onder leiding van Professor André van Holk van de RUG en is een van de weinige mogelijkheden om in Nederland echt praktijkervaring op te doen in het opgraven van scheepswrakken. De IFMAF wordt uitgevoerd op wrakken die tegenwoordig droog liggen. Sinds 2012 is er ook een fieldschool onderwater. Deze wordt door het Maritiem Programma georganiseerd en aansluitend aan of gelijktijdig met gepland onderzoek uitgevoerd.

In 2012 waren studenten uit Nederland en België te gast bij het waardestellend onderzoek op een overnaads scheepswrak bij Stavoren. Vorig jaar werd de fieldschool georganiseerd in de Maas bij Cuijk, waar Romeinse kaderesten liggen. Dit jaar zal de fieldschool plaatsvinden in de tweede week van juli in het Oostvoornsemeer.

auteur: Martijn Manders

 

Maritiem programma e-magazine, jaargang 2, nr. 3 juni 2014