Maritiem programma      Over ons      Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed     Contact      Colofon     English version             e-magazine edities
e-magazine home >> kennisuitwisseling binnenland

Kennisuitwisseling binnenland

Om het onderzoek naar en de kennis over ons maritieme verleden te kunnen blijven ontwikkelen, is uitwisseling en samenwerking cruciaal. Over kennisuitwisseling in internationale kaders kunt u elders in dit magazine lezen. Deze pagina’s richten zich op onderzoek en uitwisseling binnen Nederland.

Maritieme resten landopgravingen
Het aantal personen, bedrijven en instanties dat zich met archeologisch onderzoek naar maritieme resten en archeologische resten onderwater bezig houdt, is relatief klein. Toch is dat maritieme aspect vaak onlosmakelijk verbonden met de landarcheologie. Denk aan de opgravingen van nederzettingen die zijn gelegen aan het water, waar juist die toegang tot het water rijkdom of macht bracht. Het belang van die ligging weerspiegelt zich in de omvangrijke werkzaamheden die men al in de vroege middeleeuwen verrichte aan kades en beschoeiingen of zelfs aan pogingen om droogvallende geulen bevaarbaar te houden. Maar ook in het (mogelijk) hergebruik van scheepshout in bijvoorbeeld deze kades of in waterputten.


Een vroegmiddeleeuws roeispaan gevonden in een waterput te Naaldwijk> (foto: ADC)

Maritieme component
Deze en andere voorbeelden laten zien wat de meerwaarde is als onderzoekers de maritieme component verweven in de onderzoeksvragen. Om dit te vergemakkelijken worden op dit moment in de Nieuwe NOaA de maritieme onderzoeksvragen geïntegreerd opgenomen en wordt waar mogelijk de verbinding gelegd met de landarcheologie. Om de drempel voor het doen van onderzoek naar maritiem en onderwater erfgoed verder te verlagen, wordt bovendien in een samenwerking tussen RCE en SIKB een leidraad opgesteld, waarin de onderzoeksstappen uit de KNA-waterbodems verder worden uitgewerkt en toegelicht. Daarnaast wordt er hard gewerkt om duidelijkheid te creëren omtrent de duikrichtlijnen en de eisen die worden gesteld aan wetenschappelijk duiken.

Beheer en behoud
Volgend uit de Malta-systematiek en wetgeving staan gemeentelijk beleid en borging in de ruimtelijke ordening aan de basis van beheer, behoud en eventueel benodigd onderzoek (zie ook MM2). Om de omgang met archeologische resten in (voormalige) waterbodems verder te integreren en gemeenten te ondersteunen, zijn in de afgelopen tijd verschillende datasets en voorbeelden ontwikkeld. Om de meerwaarde van het maritiem erfgoed voor de gemeentelijke identiteit onder de aandacht te brengen wordt op 9 oktober een bijeenkomst georganiseerd, in samenwerking met gemeente Almere, getiteld ‘Erfgoed binnen boord’.

Oostvoornse meer
Eén project waar vele aspecten van het onderzoek onderwater én een groot aantal van de activiteiten van het maritiem programma samenkomen, is het project Oostvoornse meer (artikel OVM). Hier wordt vernieuwend onderzoek naar in situ bedreigingen door paalworm gecombineerd met waardestellend onderzoek en een fieldschool. Dit project komt voort uit een intensieve uitwisseling tussen sportduikers en de RCE. Het onderwerp biedt vervolgens gelegenheid tot samenwerking met vele partijen in de regio die allemaal het belang van het meer voor de sportduikers hoog in het vaandel hebben staan. En wat is er spannender dan te kunnen duiken op een scheepswrak?

auteur: Marie-Catherine Houkes

 

Maritiem programma e-magazine, jaargang 2, nr. 3 juni 2014